De vierde, en laatste, dag dat wij samen met jou meewandelen, door de historie van het grootste wandelevenement ter wereld. Loop je mee ? - Jelle Eijzenga Fysiotherapie

De vierde, en laatste, dag dat wij samen met jou meewandelen, door de historie van het grootste wandelevenement ter wereld. Loop je mee ?

Door Ellen Eijzenga

jul 22

Zomerfeesten

Het Nijmeegse Actief Comité Binnenstad organiseert in 1970 voor de eerste maal de Zomerfeesten, en zomer werd het! In 1972 werd op de eerste vierdaagsedag in Elst al 32 graden Celsius gemeten, de middagtemperatuur bleef 4 dagen lang steken op 34 graden. Het gevolg; 2 doden, een parcoursverkorting op alle afstanden van 10 kilometer, verruiming van de finishtijden en de 10 kilobepakking van de militaire deelnemers mag thuisgelaten worden. Bij de 60-ste vierdaagse in 1976 is het wandellegioen gegroeid tot ruim 17.000 deelnemers.

Vanaf 1977 starten de 50 kilometerlopers in het donker; de zomertijd is ingevoerd. Deze afstand wordt ook graag door vrouwen gelopen, maar ondanks het protest in 1978 blijft het reglementair niet toegestaan, De Vierdaagseleiding schijnt het biologisch onverantwoord te vinden. Wat ze wel goedkeuren is de minimumleeftijd voor deelname, die gaat van 13 naar 12 jaar, biologisch verantwoord blijkbaar!

De jaren ’80

In 1983 krijgt De Vierdaagse zijn eigen gladiool, genaamd, hoe toepasselijk, “Vierdaagse” en de Sint Annastraat wordt omgedoopt tot Via Gladiola. Dit alles ter gelegenheid van het 75 jarig bestaan van de KNBLO. De vreugde van De Vierdaagse in 1983 staat in schril contrast met de sfeer van die in 1984. De actiegroep “Is het hier oorlog?” wordt uit de mars gezet, op de dag van de intocht wordt er op de Sint Anna een kraakpand ontruimd en onder de tribune een bom ontdekt. De druppel wordt geleverd door het slechte weer. Het jaar daarop valt er gelukkig weer wat te vieren; Mies Klaver-Budding loopt als eerste deelnemer De Vierdaagse voor de 50-ste keer! De rolstoelers worden tegemoet gekomen in hun wens voor deelname; er wordt een rolstoelvierdaagse in Delden georganiseerd.

De jaren ’90

Een jaar later geven Ingrid Biemans en Hans Daamen elkaar tijdens de intocht in Mook het jawoord; zij leerden elkaar vier jaar geleden kennen tijdens De Vierdaagse. In 1991, de 75-ste vierdaagse, schrijven meer dan 40.000 mensen zich in. De voortdurende lobby voor deelname van rolstoelers aan De Vierdaagse heeft eindelijk succes. In 1995 mogen ze officieel meedoen; de beloning bestaat niet uit De Vierdaagsemedaille maar uit de Penning van Stad Nijmegen. in 1998 verwelkomt Nijmegen de miljoenste deelnemer.

2000

De heer de Blécourt volbrengt in 1999 ook zijn 60-ste vierdaagse maar mevrouw Berkhout loopt in 2002 haar 66-ste vierdaagse, haar laatste. (Dit record wordt pas in 2014 gebroken, door Bert van der Lans.) De landelijke commerciële tv-zender SBS 6 verslaat inmiddels gedurende De Vierdaagse dagelijks het evenement. In 2004 limiteert de organisatie het deelnemersaantal op 45000 en een jaar later wordt dat opgerekt naar 47.500. De grenzen van de organisatie en het parcours zijn bereikt. De 90-ste editie van De Vierdaagse in 2006 duurt slecht één dag. Door de weersomstandigheden wordt de organisatie overspoeld met hulpaanvragen en overlijden uiteindelijk 2 mensen. Reden om in de komende editie een weerkundige op te nemen in de organisatie en veiligheidsmaatregelen in te voeren op het parcours.

Reglementaire afstand en keuze afstand

De Nijmeegse Vierdaagse werkt als een van de weinige wandeltochten met reglementaire afstanden en keuze afstand gebaseerd op leeftijd en geslacht. Om het Vierdaagse kruisje te behalen moet op zijn minst de reglementaire afstand worden afgelegd. Indien mogelijk mag een deelnemer ook voor kiezen voor een langere afstand. Tot en met 2005 was het mogelijk om een diploma afstand te lopen. Dit is een afstand die lager ligt dan de reglementaire afstand en hiervoor kon men alleen een diploma krijgen en geen Vierdaagse kruisjes.

Militairen mogen de 40 km lopen vanaf Kamp Heumensoord, ook al hebben ze als reglementaire afstand de 50km, op voorwaarde dat ze met bepakking lopen die te allen tijde minstens 10kg weegt. Voor de honderdste editie is een extra keuzeafstand van 55 kilometer aan het programma toegevoegd.

In 2016 keerde de vlaggenparade als opening terug ter gelegenheid van de 100e Vierdaagse. Vanaf dat jaar vindt deze echter niet meer plaats in Stadion De Goffert, maar gaat hij door de straten van Nijmegen.

Roze Woensdag

Roze Woensdag wordt sinds 2002 meestal op de 3e woensdag in juli georganiseerd, en dus tijdens de tweede dag van De Vierdaagse. Deze dag is de Nijmeegse versie van de Roze Maandag die jaarlijks wordt gevierd in Tilburg tijdens de Tilburgse Kermis. Tijdens deze dag zijn veel wandelaars in het roze gekleed.

Vierdaagse feitjes

  • De St. Annastraat in Nijmegen, het stuk naar de finish op de laatste dag, wordt de “Via Gladiola” genoemd.
  • Een aantal wandelaars kiest ervoor de afstand van hun woonplaats naar de start in Nijmegen lopend – in etappes – af te leggen, in een enkel geval zelfs vanuit het buitenland.
  • Aan het hoofd van de organisatie, die grotendeels uit vrijwilligers bestaat, staat traditioneel iemand met een militaire achtergrond. Deze heeft ook wel de naam Marsleider, hoewel hij zelf niet meeloopt.
  • In laatste decennia van de 20e eeuw hebben mensen met een lichamelijke functiebeperking (met name rolstoelgebonden gehandicapten) lang gestreden om volwaardig aan De Vierdaagse te mogen deelnemen. Omdat de reglementen voorschrijven dat deelnemers beide benen moeten gebruiken, konden zij niet het felbegeerde kruisje behalen. Na enig lobbywerk is er een oplossing gevonden door hen bij goed gevolg een diploma te verstrekken als proeve van betoonde marsvaardigheid. Tevens kan men in aanmerking komen voor een echt herinneringsteken.
  • Sinds 1996 staat tijdens de intocht de zogenaamde swingende agent op de kruising St. Annastraat (Via Gladiola)/ Groenestraat / Groenewoudseweg. Max Walg is deze traditie gestart in ’96 en heeft dit gedaan tot en met 2009, waarna Johan Gommers het over heeft genomen.
  • in 2015 werd de 1,5 miljoenste Vierdaagsebeloning uitgereikt.

Antwoord Quizvraag Deel 3:

Hoeveel wandelaars probeerden in 2015 het gouden Vierdaagse kruisje te bemachtigen?

Deelnemers die De Vierdaagse tien keer uitlopen, krijgen zo’n gouden kruisje. Na Ritmeester Van der Goes hebben vele wandelaars het gouden Vierdaagse kruisje ontvangen. In 2015 probeerden 1493 deelnemers hun tiende Vierdaagse te voltooien.